Chuyện bà cụ mù

Xưa kia, có một bà cụ mù lòa bẩn thỉu, rách rưới không biết từ đâu tới ăn xin. Suốt ngày suốt tháng, bà cụ lân la từ nhà xú cà này sang nhà xú cà khác để xin coi trẻ, giã gạo...kiếm miếng ăn. Nhà xú cà nào tử tế một chút bà còn được ăn no, nếu không, bà cứ hóp bụng cả ngày.

Một lần, bà cụ đến xin ở nhà xú cà đầu con nước. Mấy ngày đầu, nhà xú cà này còn cho bà ăn một vài miếng cơm thừa, cơm cháy. Càng về sau, chúng càng bạc đãi với bà. Chúng chỉ cho bà ăn những đồ thừa của chó. Trong nhà xú cà chỉ có một người con dâu là bụng biết thương bà, không hắt hủi bà như những người khác. Nhiều lần cô san sẻ phần ăn của mình đem cho bà, mặc dù người con dâu này cũng bị nhà xú cà đối xử tàn nhẫn chẳng khác gì đứa ở. Công việc lớn, công việc nhỏ trong nhà chất chồng lên đầu cô. Trái lòng một chút là thằng chồng bạt tai, đấm đá vợ không thương tiếc.

Một hôm, đến bữa ăn, tự nhiên tên chủ nhà gọi bà cụ đến bảo:

-          Hôm nay tao sẽ cho mày ăn một bữa cơm thịt.

Bà cụ tưởng thật nên đã mừng trước. Đến bữa, bà đón lấy từng miếng thịt thằng chủ cho. Nhưng bà nhai đến mỏi cả miệng mà miếng thịt vẫn không chịu đứt. Thấy lạ, bà nhờ cô con dây xem hộ. Cô gái đến gần bà rỉ tai:

-          Bà ơi! Bà đừng ăn, không phải thịt đâu, toàn thịt đấy!

Bà cụ giàn giụa nước mắt, nói:

-          Ta là tiên xuống thử lòng người dưới trần gian. Cháu thật tốt bụng. Cháu sẽ được sống sung sướng trọt đời.

Rồi bà cụ quay lại nói với tên chủ:

-          Nhà này kẻ nào sống xấu bụng, khi nào có người chết, sờ vào thì sẽ dính chặt với xác chết. Còn người nào tốt bụng sẽ được sống sung sướng.

Nói rứt lời, bà cụ từ biệt cô con dâu, bước ra khỏi nhà xú cà không thèm khoảnh lại.

Quả nhiên ít lâu sau, đứa con gái nhà xú cà bị ngộ độc chết. Người mẹ chạy lại bế con lên. Tự nhiên tay mụ dính chặt vào xác đứa con không kéo ra nổi. Mụ la lên ầm ĩ. Thằng chồng từ ngoài chạy xộc vào kéo vợ ra. Không ngờ hắn cũng bị dính vào ngời vợ. Hai vợ chồng hoảng hốt kêu cứu. Thằng con trai không hiểu đầu đuôi ra sao, vội lấy dây choàng vào người bố mẹ định lôi ra. Ngay tức khắc cả người nó bị cái dây kéo tới dính chặt vào người bố. Chúng kêu líu ríu mãi. Chẳng ai buồn nghe, chẳng ai thèm cứu. Thế là cả nhà xú cà lần lượt chết theo đứa con gái. Duy người con dâu vẫn sống đoàng hoàng và hưởng toàn bộ của cải của nhà xú cà. Cô đem một phần cho những người nghèo và cưới một người chồng tốt bụng khác. Hai vợ chồng sống đầm ấm, đầy đủ.

Từ đó câu chuyện về bà cụ mù đến ăn xin cứ được kể truyền đời mãi để răn nhau, nên người Hà Nhì cứ hễ thấy người mù đến ăn xin là mọi người thường tiếp đãi cẩn thận.

                                                                              Ghi theo lời kể của

                                                                                 Bà Pờ Phì Xé

                                                                            Bản Mù Cả, Xã Mù Cả

                                                                             Mường Tè, Lai Châu