Nhà văn Phạm Quang Trung với "Hồn cây sắc núi"

                                                                                                                                                         Nhà báo  Khắc Dũng

            Tuần giữa tháng Ba năm 2010 này, tập tiểu luận, phê bình văn chương - nghệ thuật dân tộc - miền núi có tiêu đề Hồn cây sắc núi của nhà văn, PGS-TS. Văn học Phạm Quang Trung chính thức ra mắt bạn đọc. Nhà văn Phạm Quang Trung hiện đang giảng dạy tại Trường Đại học Đà Lạt, là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội VHNT Các dân tộc thiểu số Việt Nam

Tuy sinh ra ở Ninh Bình nhưng anh lại là người có đến hơn 40 năm gắn bó với núi rừng từ Tây Bắc, Việt Bắc đến Tây Nguyên, có lẽ vì thế mà mảng đề tài dân tộc và miền núi đã được anh quan tâm một cách rất có trách nhiệm với tư cách là một hội viên của Hội VHNT Các dân tộc thiểu số Việt Nam. Cũng có thể nói, đây chính là cơ duyên để tập tiểu luận, phê bình Hồn cây sắc núi (Nxb Hội Nhà văn – 2010) dày trên 300 trang của anh có điều kiện ra đời.

Trong buổi giao lưu do Hội VHNT Các dân tộc thiểu số Việt Nam tổ chức tại Đà Lạt vào tháng Ba năm 2010, nhà văn, PGS-TS. Văn học Phạm Quang Trung bộc bạch: với trên 40 năm sống với núi rừng, nên rừng núi và con người cùng dòng chảy văn chương nghệ thuật mang đậm dấu ấn “miền thượng” đã ngấm vào máu thịt của tôi, một người sinh ra ở “miền xuôi” tự lúc nào không hay. Cái “ngấm” ấy rất tự nhiên như vốn dĩ phải thế. Và nhờ vậy, mảng đề tài miền núi đã chiếm một khoảng “không gian” không nhỏ trong lao động nghệ thuật cũng như giảng dạy của tôi trong suốt những năm tháng đầy ý nghĩa vừa qua. Tập Hồn cây sắc núi, như tên gọi, là sự tập hợp gần 60 bài viết về văn chương và nghệ thuật thuộc đề tài dân tộc và miền núi của nhà văn Phạm Quang Trung được viết và đăng từ vài mươi năm nay. Đó chính là những trăn trở về nghề nghiệp (sáng tác, lý luận, phê bình, giảng dạy văn chương…); những suy tư về cuộc sống gắn với nghiệp văn trong mảng đề tài dân tộc và miền núi; đó còn là sự cảm nhận, suy ngẫm, nhận định của tác giả đối với những tác phẩm viết về dân tộc miền núi của các tác giả là người dân tộc thiểu số và người Việt viết về dân tộc thiểu số. Những trăn trở và suy tư của nhà văn Phạm Quang Trung được thể hiện rõ qua các bài viết: Sự tồn tại hội nghề nghiệp - cần thiết ở chỗ nào?, Vươn tới những đỉnh cao trong sáng tạo, Thật sự làm chủ hiện thực dân tộc và miền núi, Ước gì có thật nhiều tiểu thuyết sử thi về Tây Nguyên hùng vĩ, Hướng tới nền lý luận văn học nghệ thuật cho các dân tộc thiểu số Việt Nam… Còn đây là những cảm nhận và chia sẻ của anh về văn chương dân tộc – miền núi qua các tác giả tiêu biểu: Đoọc va trên núi đá (viết về nhà thơ dân tộc Pa Dí Pờ Sảo Mìn), Thơ Inrasara – Phú Trạm - đến từ quan niệm, Thơ Lương Định – vài cảm nhận, Bài ca “Những người con của bản” (viết về nhà thơ dân tộc Thái Cầm Hùng),  Lũng núi ấy… đã sinh ra một nhà văn (viết về nhà văn người Tày Cao Duy Sơn)…

Trong lời ngỏ đầu cuốn sách, nhà văn Phạm Quang Trung viết như một lời tâm sự: “Khi nào tôi cũng tự biết rằng, sẽ không bao giờ trả hết được món nợ tinh thần to lớn mà Núi và Rừng đã hào phóng ban tặng cho bản thân mình”. Còn trong lời Bạt của tập sách, PGS-TS. Văn học Trần Mạnh Tiến – giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội thì cho rằng: “Hồn cây sắc núi là tập tiểu luận phê bình văn chương hay đúng hơn là tập lưu niệm tri ân với người và với thơ văn nơi suối ngàn thác đổ, sương lam hoa núi, mây chiều và tiếng chim ban mai, nồng nàn trong một tấm tình đồng nghiệp ấm áp".

                                                                                                                                   (Tạp chí LangBian, Số 5-6/2010)

 

* Inrasara: Bằng sự nhiệt tình hiếm có, Phạm Quang Trung (1951, Kinh, cư trú Lâm Đồng) cũng đã đóng góp phần mình vào việc giới thiệu mảng văn học ít nhiều vẫn còn bị xem như vùng ngoại vi này. Hai tác phẩm Thổ cẩm dệt bằng thơ (phê bình, 1999) và Hồn cây sắc núi (lí luận - phê bình, 2010) là hệ quả của nỗ lực đó. Ông đi nhiều, biết nhiều nên trong các bài viết của ông luôn có đời thực của các tác giả dân tộc thiểu số” - (Thực trạng sáng tác & Lí luận phê bình văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam hiện nay).

 

Comments