Lời giới thiệu Chuyên luận "Văn chương với Lê Quý Đôn"

           Giáo sư LÊ ĐÌNH KỴ

Trong tư tưởng văn học cha ông để lại, có lẽ Lê Quý Đôn là có đóng góp quan trọng nhất. Phần không nhỏ có liên quan đến văn học được trình bày rải rác trong “Kiến văn tạp lục” nhất là trong “Vân đài loại ngữ” là “loại ngữ” được chọn trích dẫn từ các sách xưa của Trung Quốc (với lời bàn thêm của Lê Quý Đôn) gộp chung lại cho thấy quan điểm tiến bộ và tương đối toàn diện của tác giả về các vấn đề cho đến nay còn giữ nguyên giá trị thời sự, như văn học gắn liền với đời sống, tinh thần dân tộc, sứ mệnh xã hội của văn học, đặc trưng của văn học... Tuy chủ yếu thống nhất các quan điểm được trích dẫn từ sách của Trung Quốc, nhưng Lê Quý Đôn không câu nệ, mà khi cần thì có biện bác trở lại theo tinh thần “nên đem lời và ý của cổ nhân mà đúc lại cho mới, chứ đừng bước theo lối cũ” (Điều 10 – Văn nghệ).

Những quan điểm nói trên được tác giả “Văn chương với Lê Quý Đôn” biện giải thỏa đáng, có so sánh đối chiếu với ý kiến của các tác giả thời trước cùng sự phân tích đánh giá dưới ánh sáng của kinh nghiệm lí luận văn học hiện đại.

Tác giả “Văn chương với Lê Quý Đôn” nhấn mạnh và đánh giá cao niềm tự hào dân tộc của học giả họ Lê, qua những ý kiến như: “Các sứ thần ta sang Bắc quốc, dong ruổi đường trường muôn dặm được sĩ phu bên ấy đặc biệt coi trọng, thường cùng nhau xướng họa nhiều bài…giữ được thể diện nước nhà… àm mạnh quốc thể”, như Nguyễn Trực, Phạm Sư Mạnh… Đối với di sản văn học nói chung tác giả chuyên luận cũng cho thấy Lê Quý Đôn nhìn lại lịch sử và đánh giá rất cao nền văn học dân tộc thời Lý, Trần, Lê…

“Văn chương với Lê Quý Đôn” là một công trình biên soạn công phu, rất có ích cho việc tìm hiểu di sản tư tưởng văn nghệ quá khứ noi chung, của Lê Quý Đôn nói riêng. Di sản lí luận văn chương cha ông để lại không nhiều, nên những công trình như “Văn chương với Lê Quý Đôn” thật đáng hoan nghênh.

Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách với đông đảo bạn đọc.

 

 

Comments