Dịch Thuật

    Tôi vốn có nhiều duyên nợ với tiếng Nga. Đã hai lần trong đời, cách nhau chừng mươi năm, tôi may mắn được đến thực tập nghề nghiệp tại quê hương của Pushkin. Cảnh vật, con người, và nhất là nền văn hóa Nga hầu như hoàn toàn cuốn hút tâm trí tôi. Trong quá trình hành nghề, tôi nhiều lần đến với tiếng Nga bởi các nguyên do có phần khác nhau. Đáng kể nhất là mối lương duyên gắn liền với tên tuổi của một nhân vật nổi tiếng khắp thế giới là Sherlock Holmes. Thật là kỳ lạ phải không? Hầu như ai cũng biết cha đẻ của nhân vật này là nhà văn người Anh Conan Doyle. Vậy sao tôi lại dịch từ tiếng Nga? Chẳng là vào giữa thập niên 1980, bạn tôi, dịch giả Đỗ Tư Nghĩa có ý định giới thiệu rộng rãi "Những cuộc phiêu lưu của Sherlock Holmes" ở Việt Nam. Sở Văn hóa - Thông tin Lâm Đồng khi ấy đã nhận bản thảo hoàn chỉnh từ anh, nhưng vẫn còn đôi chút e ngại. Thế là Sở có nhờ tôi dịch Lời giới thiệu của Coocnây Trucốpxki trong bản dịch Sherlock Holmes ra tiếng Nga. Nhiều người biết ông là nhà văn Liên Xô nổi tiếng chuyên viết cho thiếu nhi. Vậy là khâu mắc được tháo gỡ, và bản dịch Conan Doyle tập 1 từ nguyên bản tiếng Anh của dịch giả Đỗ Tư Nghĩa có điều kiện ra mắt, rồi gần như ngay tức khắc chiếm được cảm tình của đông đảo bạn đọc cả nước đến mức không ai có thể ngờ tới! Để thỏa mãn nhu cầu rộng rãi của người đọc, Sở Văn hóa - Thông tin Lâm Đồng đề nghị dịch tiếp các tập sau. Có điều, anh Nghĩa không còn bản tiếng Anh nào khác, mà chỉ có các bản tiếng Nga thôi. Làm sao đây? Cực chẳng đã, Sở có mời tôi tham gia dịch. Ban đầu tôi băn khuăn lắm. Sao có thể dịch từ bản tiếng Nga cho được. Lại thêm một lần chuyển nghĩa nữa ư? Làm cách nào để trung thành với nguyên bản đây? Tuy nhiên, đòi hỏi từ bạn đọc khi ấy da diết quá! Vì nghĩ chuyện kể về Sherlock Holmes dẫu sao cũng chỉ là loại truyện trinh thám, tồn tại chủ yếu bằng cốt truyện và sự kiện chứ không phải bằng văn phong, nên cuối cùng tôi nhận lời. Tôi đam mê dịch, bất kể ngày đêm, trong vòng 4, 5 tháng gì đấy. Thế là tập 2 và tập 3 kế tiếp nhau được in ra. Bạn đọc khắp mọi miền đón nhận không hề kém cạnh so với tập đầu. Rồi sau đó rất nhiều nhà xuất bản trong nước như Văn nghệ, Công an, Văn học... tái bản liên tục. Cho đến nay, những truyện của Conan Doyle do tôi dịch đã nối bản kể tới hàng chục lần. Chỉ tiếc là những lần sau được in dưới hình thức rút gọn theo kiểu sách bỏ túi, nên tác phẩm bị lược bỏ đi khá nhiều.
       Xin được công bố trên website này toàn văn bản dịch Conan Doyle từ tiếng Nga của tôi cùng một số bản dịch khác nữa. Rất mong nhận được sự thông cảm của bạn đọc.

                                                                                                                  PQT.